سفر استانبول من و فریبا دو دلیل داشت. اول، دیدن آریا پس از 5/4 ماه و دوم دیدن استانبول. ما یک بار در سال 1988 به مدت یک روز و یک بار در سال 2002 در ادامه تور آنتالیا به مدت 3 شب و 2 روز در استانبول بوده ایم. کاربرد این متن کوتاه از یک طرف مستند سازی کلیات سفر و از طرف دیگر راهنمایی دوستانی است که ممکن است بخواهند به این سفر بروند.

    من چند ماه قبل مصاحبه ای در نشریه سفر (خرداد 89) با یکی از مسئولین شرکت الی گشت خواندم و دیدم این شرکت 50% تورهای استانبول را در اختیار دارد، و 5 پرواز چارتر در هفته را در اختیار دارد، و علاوه بر آن با چیزی حدود 15 هتل در شهر قرارداد دارد، و با مراجعه به سایت این شرکت www.eligasht.ir دیدم امکان انتخاب پروازهای ماهان و ایران ایر و حدود 20 هتل 3 تا 5 ستاره در نقاط مختلف شهر وجود دارد. با مراجعه به سایت هتلهای مختلف و لزوم نزدیک بودن هتلها به میدان تقسیم که خانه آریا در آن حوالی است، دو هتل شرایط مناسب تری داشتند، و نهایتا در زمان تهیه بلیط تور، هتل 4 ستاره TAXIM GONEN را انتخاب کردیم. و قیمت تور 7شب و 8 روز آن با اعمال تخفیف ویژه هفته مورد نظر برای هر نفر 870 هزارتومان شامل بلیط رفت و برگشت با ارباس ایران ایر، ترانسفر فرودگاهی در استانبول، هتل با صبحانه، یک سیم کارت رایگان با یک لیر ترکی اعتبار و یک گشت و نهار مهمان تور بود. انتخاب زمانی دیگر 6شب و 7 روز بود، ولی انجام درخواست ما که تور 10 روزه بود، از نظر الی گشت مقدور نبود.

    در استانبول میزبانی تورها و خدمات کلیه مسافرین به عهده شرکت سفیران بود، که به گفته خودشان 25 راهنمای ایرانی دارند، و ما طی یک هفته اقامتمان شاید حدود نیمی از آنها را دیدیم. که همگی بین 22 تا 30 ساله و خوش برخورد بودند. یک عدد کشتی و چند عدد مینی بوس نیز در اختیار این شرکت است. برنامه گشتهای ارائه شده توسط شرکت مزبور به این شرح بود:

1-  تور مجانی بازدید از آثار تاریخی میدان سلطان احمد و مسجد آن، و مرکز چرم BEST و مرکز خرید OUTLET CENTER   با نهار. ( ما به دلیل ضیق وقت، از همان میدان سلطان احمد از تور جدا شدیم، و به جای آن در بقیه روز مسجد ایاصوفیه و آب انبار دیدنی یراباتان را در همان محدوده دیدیم، که مجموعا حدود 5 ساعت طول کشید.)

2-  تور شبهای ترک  در ORIENT HOUSE  شامل رقصهای ترکی، عربی، سماع، لزگی و محلی و مسابقه رقص با غذا (65 دلار) که به دلیل اینکه در سفر قبل رفته بودیم، این بار نرفتیم.

3-  تور شبانه کشتی بسفر با کشتی اختصاصی ایرانی ( 5/19 تا 24 ) با موزیک مزخرف زنده ایرانی، شام و توضیحات تنگه بسفر و رقص متناسب با  موزیک مسافران (65 دلار) . ما ابتدا میخواستیم این تور را با ایرانیها نرویم، و از تورهای ترکی استفاده کنیم، ولی دیدیم آنجا هم موسیقی ترکی باید گوش بدهیم، و ناچارا از تور ایرانی استفاده کردیم. من حاضرم دو برابر پول بدهم و با یک قایق کوچک و با عده محدود و در سکوت، شب زیبای بسفر را تماشا کنم. یا با قایقی شبیه قایقی که کاری گرانت و ادری هپبورن در فیلم CHARADE  (معما) بر روی رود سن حرکت میکردند و با موزیک زیبای هنری مانچینی به این سفر میرفتم.

4-  تور جزیره بیوک آدا با کشتی اختصاصی ایرانی ( 5/9 صبح تا 5 بعد از ظهر) همراه با امکان شنای مختصر در جزیره ..... و سفر به بزرگترین جزیره نزدیک استانبول ، کالسکه سواری و گشت جزیره و نهار در رستوران ساحلی (65 دلار). این از تورهای خوب این سفر بود، و دیدن این جزایر را توصیه میکنم.

5-  تور گشت منطقه آسیایی – حرکت با کشتی عمومی از اسکله امینونو تا اسکله اسکودار، بازدید از منظره برج دختر و پارک فتحی پاشا، منطقه کادیکوی و ساحل بوستانجی. بازدید از خیابان بغداد و وقت برای خرید از این خیابان  و نیز خرید از CARREFOUR این قسمت از شهر (30 دلار) . نهار به عهده مسافر (از 5/9 تا 5/16). این تور نیز برای دیدن منطقه آسیایی مناسب است

6-  تور بازدید از موزه سه بعدی پانوراما و بزرگترین آکواریوم استانبول و مرکز خرید FORUM  و فروشگاه IKEA  استانبول ( 45 دلار). ما از این تور استفاده کردیم، گرچه بد نبود، ولی اگر زمان به عقب برمیگشت، به جای این یک روز، از سایر موزه های شهر بازدید میکردم، و میتوان در یک سفر 12 تا 15 روزه یک روز را به این برنامه اختصاص داد. ( ساعت 5/9 تا 5/15)

7-  تور پارک آبی (آکوا مارین) . بزرگترین پارک آبی حومه شهر به همراه نهار(35 دلار). ما به علت اینکه میخواستیم توپکاپی را ببینیم از این تور استفاده نکردیم.

8-  تور موزه دلما باغچه همراه با رفتن به قسمت آسیایی و رفتن به مرتفع ترین نقطه استانبول (تپه های چاملیجا) واقع در قسمت آسیایی (40 دلار) نهار به عهده مسافر (5/9 صبح تا 5/14) . قیمت این تور نسبت به امکانات آن زیاد بود، و به دلیل ارزان تمام کردن قسمت حرم ( که ورودی جداگانه دارد) از بازدید حذف شد. من ترجیح میدهم با پرداخت 25 لیر بلیط کاخ و هرم و 10 لیر راهنمای صوتی انگلیسی دلما باغچه را ببینم).

    علاوه بر موارد فوق ما بازدید از توپکاپی و حرم آن ( که بلیط جداگانه دارد) با مدت تقریبی 5 ساعت را انجام دادیم، و راهنمای صوتی انگلیسی برای هر قسمت 10 لیر (جمعا 20 لیر) را تهیه کردیم که بسیار مفید بود.

    خیابان استقلال که به میدان تقسیم میخورد نیز یکی از عمده ترین نقاط پیاده روی شبانه ما بود. در این خیابان اتومبیل عبور نمیکند و دو طرف آن مغازه و رستوران و پاتوق هنرمندان مختلف است، و تا حد کمی مرا یاد خیابان آربات مسکو می انداخت. پیاده روی شبانه در پیاده روی کنار بسفر و خوردن چای واقعی در یکی از کافه های آن و خوردن ماهی در یکی از رستورانهای کنار آب امینونو ( زیر پل) توصیه میشود. دیدن منظره شهر از بالای برج گالاتا نیز اکیدا توصیه میشود.

    هر دلار امریکا معادل 485/1 تا 505/1 لیر ترک بود، و با توجه به اینکه دلار را حدود 1055 تومان خریده بودیم، هر لیر تقریبا 700 تومان بود. قیمت غذا در رستورانها و فست فودها نسبت به تهران حدود 30 درصد گران تر است. و خوشبختانه غذاهای آنها با ذائقه ما سازگاری دارد. قیمت میوه نیز حدود 40-30 درصد از تهران گرانتر است. قیمت بنزین حدود لیتری 2100 تومان است. تاکسی به طور تئوریک قرار است نسبت به اروپا ارزان باشد، ورودی آن 5/2 لیر و به ازای هر کیلومتر اضافه میبایست 5/1 لیر اضافه شود، ولی نمیدانم با چه مکانیزمی تاکسی که از کنار توپکاپی گرفتیم، و با آن به میدان تقسیم رفتیم ( زمان حدودا 12 دقیقه و مسافت حدود 8 کیلومتر ) طبق تاکسیمتر کرایه اش 39 لیر شد ( شاید هم راننده تاکسیمتر را دستکاری کرده بود) . خوشبختانه امکان رفتن به اکثر نقاط اصلی با استفاده از مترو در 3 قسمت استانبول وجود دارد، و برای هر بار سوار مترو شدن 5/1 لیر باید پرداخت. به عنوان مثال برای رفتن از میدان تقسیم به توپکاپی کرایه هر نفر 3 لیر میشود. و واگنهای آن نیز خنک است. فواصل بین قطارها در ساعات روز معمولا 5 دقیقه و روی تابلو اعلام میشود.

    ماه رمضان کوچکترین نمودی برای توریستها نداشت، و میز و صندلی کنار خیابان رستورانها برپا بود. توریسم به طور کامل در این شهر به رسمیت شناخته میشود، و امکان بازدید از مساجد فعال حتی برای غیر مسلمانان به سادگی موجود است، فقط میبایست شورت یا لباس دکولته به تن نداشته باشند و حتی در آن صورت به ایشان پارچه هایی امانت داده میشود که دور قسمت لخت بدن بکشند.

    برای بیشترین استفاده از سفر، به اعتقاد من شناسایی قبلی جغرافیای استانبول و ترکیه و آگاهی از موقعیت تنگه بسفر، دریای سیاه، دریای مرمره، تنگه داردانل، دریاهای اژه و مدیترانه به خصوص سه مورد اول بسیار مهم است، و اگر در اولین روز سفر همراه با یک نقشه شهر سری به بالای برج گالاتا زده شود، بسیار مفید است.

    علاوه بر شناسایی جغرافیای خاص استانبول، من سه کتاب انگلیسی به اسامی ( استانبول، توپکاپی و ایا صوفیه) که در سفر قبلی خریده بودم خواندم. نظر به اهمیت زیاد آگاهی از تاریخ ترکیه، عثمانی و بیزانس در شناخت بیشتر استانبول و آثار تاریخی آن، معدود کتابهای موجود در دسترس خود را به شرح زیر خواندم.

-       فرمانروایان شاخ زرین ( از سلیمان قانونی تا آتاتورک) نویسنده : نوئل باربر. مترجم : عبدالرضا هوشنگ مهدوی . نشر گفتار (چاپ سوم، 1366) 301 صفحه . با توجه به نگرش خاص نویسنده که تاریخ را مانند مسعود بهنود مینویسد، مطالعه این کتاب برای لذت بردن بیشتر از بازدید توپکاپی و دولما باغچه بسیار مفید است.

-       تاریخ امپراتوری عثمانی نویسنده : وین ووسینیچ مترجم : سهیل آذری.  کتابفروشی تهران چاپ اول 1346، 237 صفحه. این کتاب نایاب و قدیمی است ، ولی میتوان با خواندن بقیه کتابهای این لیست خلا آن را پر کرد.

-       ترکیه . نویسنده : کریس ابوک. مترجم: مهسا خلیلی. مجموعه ملل امروز از نشر ققنوس (ادبیات نوجوانان) چاپ دوم 1387، 151 صفحه. کتاب بسیار ساده، ولی در عین حال مفیدی است.

-       امپراتوری بیزانس . نویسنده : جیمز آ. کوریک مترجم: مهدی حقیقت خواه. مجموعه تاریخ جهان از نشر ققنوس، چاپ اول 1383، 140 صفحه.

علاوه بر موارد فوق، از اینترنت متون جالبی در مورد شهر استانبول، دیدنی های آن و نکات مهم برای توریستها جمع آوری کرده و مطالعه نموده بودم، که در صورتیکه هر یک از دوستان لازم بدانند فایلهای آنها را برایشان ایمیل میکنم. لازم است بگویم هنوز به یک سفر یک هفته ای دیگر جهت دیدن حد اقل جاذبه های توریستی استانبول نیاز دارم. به امید آن سفر.